Wie de recente OVP- Edelhertenuitspraak leest, in samenhang met de NOM-gedragscode, de IsoSun-uitspraak en de verschillende PAS-zaken, ziet een duidelijke rode draad: soortenbescherming is geen formaliteit. Zorgvuldigheid is geen keuze, maar een vereiste.
Doortrekkend van edelherten naar vleermuizen in bebouwd gebied, onderstreept deze uitspraak opnieuw dat binnen een Soortenmanagementplan (SMP) de prioriteit moet liggen bij het zorgvuldig opsporen en beschermen van kraamverblijven en andere kwetsbare verblijfplaatsen. Die inspanning kan niet worden afgeschaald door de inzet van automatische detectoren zonder een zeer stevige, wetenschappelijke onderbouwing. Het idee dat automatische detectoren de veldinzet kunnen vervangen of substantieel reduceren, blijkt echter een utopie. Toch lijkt dit de methode waarop inmiddels 17 gemeenten hun tender hebben gegund aan Nationaal Soorten Management (NSM).
De indruk ontstaat dat deze aanpak zich snel verspreidt binnen gemeenteland, terwijl gepubliceerde resultaten en een goedgekeurde vergunningsaanvraag vooralsnog ontbreken. Dat roept vragen op, zeker nu Gemeente Roerdalen al in juli 2024 tot gunning is overgegaan. Waar blijft de SMP vergunningsaanvraag of een artikel met de presentatie van de data?
Zoals wij schreven in het kerstnummer van de VLEN-nieuwsbrief 2025: gemeenten die een SMP indienen dat primair leunt op “sensoren” om kraamverblijven te voorspellen, gecombineerd met een sterk afgeslankt aantal veldrondes, lopen het risico in een juridisch moeras terecht te komen.
Het gebruik van activiteitsplots om foerageergebieden te monitoren kan een waardevolle aanvulling zijn in het kader van monitoring van de Staat van Instandhouding (SvI). De monitoring van de Staat van Instandhouding alléén biedt geen borging om door te gaan met na-isolatie wanneer kraamverblijven en massawinterverblijven onvoldoende in beeld zijn en niet effectief worden beschermd. Ook dat bevestigt deze uitspraak opnieuw.
SEVON staat hierin niet alleen. Deze zorgen worden breed gedeeld door vleermuisexperts in Nederland. De Limburger besteedde hier eerder aandacht aan:
Deze uitspraak is één van de vele uitspraken van de Raad van State die helder op het netvlies van SEVON staan. Hopelijk is dat niet nodig, en worden de publieke SPUK-gelden zorgvuldig en effectief ingezet, zodat kwetsbare vleermuisverblijven en daarmee vleermuispopulaties daadwerkelijk de bescherming krijgen die zij wettelijk verdienen.
https://www.raadvanstate.nl/uitspraken/@156401/202500629-2-a2